Opis systemu
Trymestry zamiast semestrów, kursy zamiast klas, punkty zamiast ocen - alternatywny system edukacyjny w II Liceum Ogólnokształcącym w Gorzowie Wlkp.

II Liceum Ogólnokształcące w Gorzowie Wlkp. to szkoła, w której 50 letnią tradycję wpisane są eksperymenty, innowacje pedagogiczne i modyfikacje służące ciągłemu doskonaleniu systemu edukacyjnego. Dzięki zawsze twórczej, otwartej na nowości kadrze nauczycielskiej oraz trafiającym do szkoły uzdolnionym uczniom liceum zasłużyło na miano instytucji samoreformującej się.
Wielkim wydarzeniem i prawie rewolucyjnym przewrotem w gorzowskiej oświacie stało się wdrożenie od 1 września 1993r. eksperymentalnego systemu kształcenia zatwierdzonego przez MEN (decyzja DKO - 723 - 101/93). Prace na reformą rozpoczęto jesienią 1992r. powołaniem Rady Programowej Szkoły. Podstawą zmiany stał się powszechnie stosowany w szkołach średnich Stanów Zjednoczonych i Kanady system "Core curriculum". Korzystając z doświadczeń uczącego w liceum ochotnika Korpusu Pokoju, dokonano krytycznej analizy amerykańskiego i polskiego systemu edukacyjnego. Celem reformy stało się:

  • podniesienie poziomu kształcenia, wyposażenie ucznia w kompetencje, które najlepiej przygotują go do życia w zmieniającej się rzeczywistości,
  • indywidualizacja procesu nauczania,
  • stworzenie oferty edukacyjnej uwzględniającej osobiste predyspozycje ucznia i jego plany na przyszłość,
  • upodmiotowienie nauczyciela, wyzwolenie jego sił twórczych.

Aby osiągnąć takie cele, przewidziano zmiany we wszystkich dziedzinach szkolnego życia:
  • zarządzania placówką,
  • organizacji procesu dydaktyczno - wychowawczej,
  • programów nauczania,
  • metodyki kształcenia,
  • systemu oceniania.

W związku z przekształceniem 4 - letniego liceum ogólnokształcącego w 3 letnie oraz wejście w życie nowych planów i programów nauczania konieczna jest modyfikacja przyjętego w II LO systemu edukacyjnego oraz wprowadzenia zmian. Obejmują ona przede wszystkim:
  • organizację procesu dydaktycznego,
  • strukturę szkoły,
  • szkolne programy nauczania.

Projekt organizacji systemu dydaktycznego w II LO.

  1. struktura organizacyjna
    W II LO - tak jak w każdym liceum ogólnokształcącym - obowiązuje trzyletni cykl kształcenia. Dzieląc rok szkolny na trzy części, tzw. trymestry, uzyskano ich 8. Każdy trymestr liczy 60 dni nauki. Uczeń w II LO przez te 60 dni ma taki sam plan lekcji, który zmienia się od następnego trymestru. Przedmioty szkolne realizowane są w formie kursów; ich liczba uzależniona jest od treści programowych.
  2. komponenty programowe
    Nowy system dydaktyczny zbudowany jest z trzech komponentów:
    • programu podstawowego,
    • programu specjalizacji,
    • programu kursów do wyboru.

PROGRAM PODSTAWOWY obejmuje następujące kursy:

Lp. Przedmiot Ilość kursów Ilość godzin
1 Język polski 8 480
2 Język obcy I 7 420
3 Język obcy II 3 180
4 Historia 3 180
5 WoS 26
6 Wiedza o kulturze   36
7 Matematyka 4 240
8 Fizyka 1,5 90
9 Chemia 1,5 90
10 Biologia 1,5 90
11 Geografia 1,5 90
12 Technologia informacyjna 1 60
13 Podstawy przedsiębiorczości 1 60
14 Przysposobienie obronne 1 60
15 Wychowanie fizyczne   294
  RAZEM 42  

Zajęcia z religii/etyki realizowane są w wymiarze 2 godzin tygodniowo w klasie I oraz 1 godziny tygodniowo w klasie II i III, z wychowania fizycznego - 3 godzin tygodniowo w cyklu kształcenia, z wiedzy o kulturze - 1 godziny tygodniowo w drugim roku nauki, z wiedzy o społeczeństwie 1 godziny tygodniowo w trzecim roku nauki. Część treści programowych z wiedzy o społeczeństwie realizowana jest w formie ścieżki międzyprzedmiotowej na lekcjach historii (w wymiarze 25 godzin).

Pod koniec pierwszego trymestru drugiego roku nauki każdy uczeń zobowiązany jest dokonać wyboru SPECJALIZACJI (wybrać 2 - 4 przedmiotów kierunkowych) zgodnie ze swoimi predyspozycjami i zainteresowaniami. Szkolna oferta - bogata i różnorodna - podlega modyfikacjom w zależności od uczniowskich preferencji, wybieranego przez młodzież kierunków studiów oraz potrzeb rynku pracy. Oprócz tego uczniowie wybitnie zdolni mają możliwość zaprojektowania specjalizacji indywidualnej, która wymaga pozytywnej opinii wychowawcy i zatwierdzenia przez dyrektora. Program specjalizacji wspiera pasję poznawczą i ambicje naukowe uczniów.

Równolegle z programem specjalizacji uczniowie realizują tzw. kursy z PROGRAMU DO WYBORU. Ich tematyka często wykracza poza szkolny ramowy plan nauczania. Sześćdziesięciogodzinne kursy z filozofii, fotografiki, historii sztuki, wiedzy o teatrze i filmie wybierane są przez uczniów, którzy pasjonują się tymi dziedzinami nauki i kultury. Inni - bardziej praktyczni - wolą zapisać się na dodatkowy kurs z języka obcego. W szkolnej ofercie znalazły się następujące zajęcia:

  • plastyka,
  • fotografika,
  • historia sztuki,
  • edukacja medialna,
  • wiedza o Europie,
  • filozofia,
  • turystyka.

Jak projektować ścieżkę edukacyjną?
II LO uczeń sam projektuje własną ścieżkę edukacyjną. Rekrutacja na kursy odbywa się poprzez rejestrację. To uczeń decyduje o kolejności realizacji przedmiotów w poszczególnych trymestrach oraz ich układzie w planie dziennym. Zdarza się również, że może wybrać nauczyciela. Wybór ten nie jest jednak częścią programu.
Innowacyjny system kształcenia w II LO pozwala wychowankom skoncentrować się na tych dziedzinach wiedzy, które ich interesują. Dał tym samym możliwość efektywniejszego przygotowania się do matury i egzaminów wstępnych na wyższe uczelnie.

Dlaczego kursy a nie klasy?
W II LO nie będzie klasy w tradycyjnym rozumieniu. Ze względów organizacyjnych istnieje oddział - zespół młodzieży tak nazywany i znakowany w typowy sposób: klasa I c lub IV e.
Jednak istnieje małe prawdopodobieństwo, aby młodzież z tej grupy spotkała się w powtórzonym składzie na dwóch lekcjach z różnych przedmiotów. Szkolne znajomości i przyjaĄnie zawiązują się więc nie tylko w klasie, lecz w ramach wspólnie realizowanego kursu historii czy geografii i to nie tylko na poziomie rocznika, ale dwóch, czy nawet trzech. Sytuacji takiej sprzyja możliwości projektowania ścieżki edukacyjnej.

Co nowego w wewnątrzszkolnym systemie oceniania?
System oceniania jest kluczowym komponentem pedagogicznej innowacji. Tradycyjne stopnie szkolne zastąpią punkty. System punktowy jest bardziej obiektywny, sprawiedliwy, lepiej oddaje wysiłek ucznia i pozwala mu kontrolować uzyskane wyniki.
Każdemu kursowi przypisano określoną liczbę punktów do zdobycia (najczęściej 100 punktów = 100 %) i określono kategorie zadań, które uczeń musi wykonać. Zadania wypunktowano zależnie od stopnia trudności.
Np. uczeń na kursie języka polskiego musi zdobyć 100 punktów, na które składają się:
20 - za pracę klasową
15 - za pracę domową
10 - za odpowiedĄ
20 - za pisemny sprawdzian wiadomości i umiejętności
15 - za prezentację wybranego tematu
10 - za udział w lekcji
10 - ze sprawdzianu znajomości lektur.
Pod koniec trymestru punkty zdobyte na poszczególnych kursach przeliczone są zostaną na oceny według przyjętej skali procentowej. Ocena roczna, a następnie końcowa z przedmiotu będzie sumą punktów wszystkich zaliczonych kursów przeliczoną według skali procentowej. Da więc obraz pracy ucznia w ciągu całego roku szkolnego lub nawet całego cyklu kształcenia.
0% - 39% niedostateczny
40% - 54% dopuszczający
55% - 69% dostateczny
70% - 84% dobry
85% - 100% bardzo dobry
100% i więcej celujący
Ocenianie powinno być dokonywane systematycznie, w różnych formach i warunkach zapewniających obiektywność oceny. Nauczyciel ma obowiązek przedstawić uczniowi formy sprawdzenia postępów i dokładną punktację na początku kursu. Poszczególna forma nie powinna przekraczać 30% ogólnej liczby na kursie. W pierwszej połowie trymestru uczeń powinien mieć możliwość uzyskania 30% punktów.

Jak wystawiać oceny trymestralne?

  • Z przedmiotów obowiązkowych z wyjątkiem plastyki oraz religii ocenę ustala się według skali procentowej przeliczonej na stopień szkolny.
  • Z plastyki, religii ocenę trymestralną wystawia się na podstawie ocen cząstkowych. Ocena trymestralna z wychowania fizycznego jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych.
  • W przypadku, gdy uczeń realizuje w trymestrze kilka kursów jednego przedmiotu zostaje wystawiona na podstawie średniej arytmetycznej procentów zdobytych na poszczególnych kursach z pominięciem kursów niezaliczonych; z kursów przedmiotów nadobowiązkowych uczeń uzyskuje zaliczenie.

Jak wystawia się oceny roczne?

  • Na kursach przedmiotów obowiązkowych (z wyjątkiem plastyki oraz religii) ocenę wystawia się na podstawie średniej arytmetycznej z procentów uzyskanych na poszczególnych kursach przedmiotu w ciągu roku; nie uwzględnia się kursów niezaliczonych.
  • Z plastyki, religii ocenę wystawia nauczyciel uczący przedmiotu; ocena roczna z wychowania fizycznego jest średnią arytmetyczną ocen z trzech trymestrów:
    • przy dwóch ocenach i 1 zwolnieniu - średnia z dwóch ocen (przy niepełnej ocenie, ocena niższa);
    • przy dwóch zwolnieniach i 1 ocenia - na świadectwo wpisuje się zwolnienie.]
  • Ocenę celującą roczną otrzymuje uczeń, który jest uczestnikiem olimpiady lub konkursu przedmiotowego i zakwalifikował się do finału eliminacji okręgowych, wojewódzkich lub równorzędnych. Takiemu uczniowi dolicza się punkty do wysokości 110%. Zostają ona dodane do punktacji kursu, z którego uczeń w danym roku szkolnym uzyskał najwyższą liczbę punktów (nie dotyczy to kursów zakończonych uzyskaniem stopnia celujący).

Jak wystawia się oceny końcowe (na świadectwo ukończenia szkoły)?

  • Na kursach przedmiotów obowiązkowych z plastyki oraz religii ocenę wystawia się na podstawie średniej arytmetycznej z procentów uzyskanych na poszczególnych kursach z danego przedmiotu w ciągu trzech lat.
  • Z plastyki i religii ocena wystawiona jest przez nauczyciela uczącego przedmiotu. Jeśli uczeń nie zdobył ocen z 11 trymestrów, to przy 6 ocenach i 5 zwolnieniach ocenę wystawia się wówczas, gdy uczeń został oceniony co najmniej 4 razy w 5 ostatnich trymestrach. Przy 5 ocenach i 6 zwolnieniach uczeń otrzymuje na świadectwie wpis zwolniony.
  • Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który jest finalistą olimpiady lub konkursu na szczeblu centralnym.

Jakie mocne strony zadecydowały o kontynuowaniu nauczania w takim systemie kształcenia?
Nowy system nauczania zatwierdzony przez MEM obowiązujący w II LO spotkał się z dużym zainteresowaniem środowiska. Ilość kandydatów do liceum była zawsze wyższa niż limit miejsc. Bezsprzecznym atutami były i nadal powinny być:

  1. AUTORSKIE WEWNĄTRZSZKOLNE PROGRAMY NAUCZANIA
    Zreformowanie systemu wymagało opracowania od podstaw programów nauczania. Nauczycielom zależało na ograniczeniu wiedzy encyklopedycznej na rzecz kształcenia umiejętności. Identycznie postąpiono w przypadkach budowania programów nauczania do liceum trzyletniego.
  2. AKTYWNE METODY PRACY Z UCZNIAMI
    Dzięki codziennym lekcjom z tego samego przedmiotu uczeń może więcej nauczyć się, ponieważ łatwiej zapamiętuje to, co wydarzyło się w ciągu minionych dni niż kilku tygodni. Codzienny spotkania wymuszają też inny styl prowadzenia zajęć: pięć godzin wykładu w tygodniu to zbyt monotonne, dlatego trzeba poszukiwać nowych rozwiązań.
  3. ROZWIJANIE ZAINTERESOWAŃ UCZNIÓW I SUKCES DYDAKTYCZNY
    Uczeń realizuje program podstawowy (oprócz przedmiotów obowiązujących na maturze) w ciągu 4 trymestrów; w ciągu następnych trymestrów może wzbogacać swoją wiedzę i umiejętności zgodnie z zainteresowaniami. Dzięki dużej ilości godzin przeznaczonych na program specjalizacji nauczyciel ma szansę wychować ucznia olimpijczyka.
  4. UPODMIOTOWIENIE NAUCZYCIELA
    System wymusił na nauczycielach konieczność współpracy. Przedmiotowcy wspólnie decydują o treściach kursów podstawowych i zaawansowanych, o systemie oceniania, mogą projektować nowe kursy, modyfikować stare. Elastyczność systemu pozwala nauczycielom być twórczymi.
  5. TESTY KWALIFIKACYJNE Z JĘZYKÓW OBCYCH I INFORMATYKI
    Uczniowie po zdaniu testu kwalifikacyjnego, który diagnozuje ich umiejętności, rozpoczynają naukę języka obcego i informatyki w grupie odpowiedniej do swojego poziomu zaawansowania.
  6. POWTARZANIE KLASY
    Ocena niedostateczna (niezaliczenie kursu) z jakiegoś przedmiotu w trymestrze nie powoduje powtarzania klasy; powtórzyć należy tylko niezaliczony kurs i otrzymać z niego ocenę pozytywną. Uczeń może nie zaliczyć kursu i mimo to ukończyć szkołę w terminie, ponieważ projekt systemu przewiduje tzw. okienko, które można wykorzystać na powtórzenie niezaliczonego kursu lub zrealizowanie kursu z programu do wyboru.

Co nowego w II LO od 1 września 2002r.

  • Twórcze podejście nauczycieli do kształcenia, status liceum samoreformującego się i zrzeszonego w Stowarzyszeniu Szkół Aktywnych pozwala na wypracowanie w II LO nowej oferty dla gimnazjalistów, jaką są oddziały dwujęzyczne z językiem wykładowym angielskim na przedmiotach: biologia, geografia, matematyka i informatyka.

RAMOWY PLAN NAUCZANIA W KLASIE DWUJĘZYCZNEJ
PROGRAM PODSTAWOWY obejmuje następujące kursy:

Lp. Przedmiot Ilość kursów Ilość godzin
1 Język polski 8 480
2 Język obcy I 7 420
3 Język obcy II 3 180
4 Historia 3 180
5 WoS   26
6 Wiedza o kulturze   36
7 Matematyka 4 240
8 Fizyka 1,5 90
9 Chemia 1,5 90
10 Biologia 1,5 90
11 Geografia 1,5 90
12 Technologia informacyjna 1 60
13 Podstawy przedsiębiorczości 1 60
14 Przysposobienie obronne 1 60
15 Wychowanie fizyczne   294
  RAZEM 42  

PROGRAM SPECJALIZACJI - 12 kursów

Lp. Przedmiot Ilość kursów Ilość godzin w trzyletnim cyklu nauczania
1 Język angielski 6 R 360
2 Język niemiecki 2 R 120
3 Przedmiot wybrany spośród następujących:    
język polski 4 R 240
historia 4 R 240
wiedza o społeczeństwie
wiedza o Europie
historia		 2 R
1 R
1 R		 240
biologia 4 R 240
geografia 4 R 240
fizyka 4 R 240
chemia 4 R 240
informatyka 4 R 240
matematyka 4 R 240

PROGRAM KURSÓW DO WYBORU - 2 kursy (w tym 1 okienko przeznaczone na ewentualne powtórzenie kursu niezaliczonego)

  • Zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego do szkolnego zestawu programów nauczania wprowadzono ścieżki edukacyjne. Szukanie pomysłu na ich realizację wyzwala potrzebę współdziałania nauczycieli różnych przedmiotów co jest niezwykle istotne dla celów wychowawczych. W oczach ucznia rośnie waga zagadnień, które są omawiane w podobny sposób - choć z różnych punktów wiedzenia - przez kilku nauczycieli.

Przedmioty, w których programach zawierają się treści ścieżek edukacyjnych:
Lp. Elementy ścieżki edukacyjnej zawiera program z przedmiotów
1. Edukacja czytelnicza i medialna język polski
  historia
  wiedza o społeczeństwie
  geografia
  biologia
  matematyka
  informatyka
2. Edukacja ekologiczna geografia
  biologia
  chemia
  fizyka
3. Edukacja europejska język polski
  wiedza o społeczeństwie
  historia
  geografia
4. Edukacja filozoficzna język polski
  historia
5. Edukacja prozdrowotna biologia
  chemia
  fizyka
  wychowanie fizyczne
  przysposobienie obronne
6. Edukacja regionalna język polski
  historia
  wiedza o społeczeństwie
  geografia
7. Wychowanie do życia w rodzinie język polski
  historia
  wiedza o społeczeństwie
  biologia
© 2009